93 – Duha

“Duhâ” suresi, Mekke döneminde inmiş olup 11 ayettir. Sure adını birinci ayette geçen ve “kuşluk vakti” anlamına gelen “Duhâ” kelimesinden almıştır. Sûrede inkârcıların üzücü söz ve davranışlarına karşı Hz. Peygamber; “Rabbin seni terk etmedi ve sana darılmadı” gibi ifadelerle teselli ediliyor ve Allah’ın himayesi sayesinde çocukluğundan itibaren nice güçlükleri aşarak bugünlere geldiği hatırlatılıyor. Ayrıca bu hatırlatma ile kendisinin de yetime, yoksula, güçsüze, kimsesize iyi davranması emrediliyor.

Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla

  1. Kuşluk vaktine,
  2. Karanlığın dibini bulup sakinleşen geceye andolsun ki,
  3. Rabbin seni terk etmedi ve sana darılmadı.

Bir müddet vahiy kesilince bunu duyan inkârcılar inananların itikadını bozmak için seferber oldular ve inananlarla alay ederek: “Göklerin ve yerin Rabbi, Muhammed’i ortada bıraktı!” şeklinde sözler yaymaya başladılar. Bunun üzerine bu ayetler nazil oldu.

  1. Muhakkak ki (bundan sonraki hayat), senin için, evvelkinden (hayatının ilk bölümünden/peygamberliğin ilk yıllarından) daha iyi (olacak)tır.
  2. Ve yakında Rabbin sana (istediklerini) verecek ve sen de hoşnut olacaksın!
  3. (Nitekim daha önce de sana nimetler vermişti.) O, seni yetim bulup barındırmadı mı?

Hz. Muhammed daha doğmadan anne rahminde iken babası Abdullah’ın ölümüyle yetim kalmış ve dünyaya yetim olarak gelmişti. Henüz altı yaşındayken de annesini kaybederek öksüz kalmıştı. Hem anneden hem de babadan öksüz kalan Hz. Muhammed dedesi Abdülmuttalib’in yanına yerleşmişti. Sekiz yaşında dedesi Abdülmuttalib’i de kaybedince erginlik ve olgunluk çağına kadar amcası Ebu Talip’in yanında kalmıştı. Bu ayet muhtemelen bu serüveni anlatmaktadır. 

  1. Seni (din hususunda) yol bilmez iken, doğru yola yöneltmedi mi?
  2. Seni ihtiyaç içinde bulup da refah seviyeni yükseltmedi mi?
  3. Öyleyse sen de yetimi güçsüz, kimsesiz görüp, ona kötü davranma!
  4. Yardım isteyeni asla azarlama!
  5. Ve Rabbinin nimetini temsille ve tebliğle anlat!